Τα τελευταία 60 χρόνια της παρουσίας του ελληνικού στοιχείου στη Μικρά Ασία, ιδίως ύστερα από τον Κριμαϊκό Πόλεμο και τις σχετικές ελευθερίες που χορήγησε το οθωμανικό κράτος στις μειονότητες, οι Ελληνες στον Πόντο δραστηριοποιούνται στο έπακρο και συμμετέχουν ενεργά στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή της περιοχής.

Ο ποντιακός ελληνισμός, από την πτώση της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας ( 1461 μ.χ.) γνώρισε συνεχείς διωγμούς, σφαγές, ξεριζωμούς και προσπάθειες για το βίαιο εξισλαμισμό και εκτουρκισμό του, με αποκορύφωμα τη συστηματική και μεθοδευμένη εξόντωση - γενοκτονία του αιώνα μας. Στις 19 Μαϊου 1919, με την αποβίβαση του Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα, αρχίζει η σκληρότερη φάση της Ποντιακής Γενοκτονίας.

Την αρχή της μεγάλης εξόδου κάνουν οι Έλληνες Πόντιοι του Καρς μεταξύ 1919-1921. Τους ακολουθεί η μεγάλη μάζα των Ποντίων μεταξύ 1922-1924. Ύστερα από 27 αιώνες ζωής ένας λαός εκριζώθηκε από τη γη του αφήνοντας πατρογονικές εστίες, σπίτια, εκκλησίες, τάφους προγόνων, για να ριχτεί στις ακτές της Ελλάδας.

Οι μεγάλες πόλεις και τα χωριά της Ελλάδας, κυρίως της Μακεδονίας και της Θράκης, απορρόφησαν το προσφυγικό στοιχείο, το οποίο εύκολα ενσωματώθηκε στον προϋπάρχοντα πληθυσμό. Με την εργατικότητα και την προοδευτικότητα που το χαρακτήριζε από παλιά βοήθησε πάρα πολύ στην άνθιση της οικονομίας και στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου όλων των Ελλήνων.